Wildinghe Consultancy

Advies + Interim Management

Artikelen
Navigatie
 

Communicatiekosten, beheersingskosten en decentralisatie



Een manager is iemand die beslissingen neemt. Soms zijn deze juist, maar hij neemt altijd beslissingen. Voor het nemen van beslissingen is informatie nodig. In een kleine onderneming weet de directeur meestal de belangrijke zaken zelf wel. Wordt het bedrijf echter groter en ingewikkelder dan heeft hij informatie van medewerkers nodig. Dat brengt kosten met zich mee, de zogenaamde 'communicatiekosten'. Daaronder vallen ook de kosten door vertraging in de besluitvorming.

Op een zeker moment is een onderneming zo groot en ingewikkeld geworden, dat de communicatiekosten te hoog worden. Dan is het beter om bepaalde beslissingen op een lager niveau te laten nemen. Daar zitten de mensen die over de juiste kennis beschikken. De topleiding blijft echter eindverantwoordelijk. Zij zal dan ook beheerssystemen (management control systems) instellen. Dat leidt echter tot 'beheersingskosten'.

Er zijn verschillende vormen van decentralisatie. Een vaak gebruikt onderscheid is het volgende.

Type 'verantwoorde-lijkheidscentrum'


Prestatiemeting


Werkt het best

Opbrengstencentrum

Output

Wanneer het hoofdkantoor over goede informatie beschikt over kosten, marktvraag, productkwaliteit en investeringsmogelijkheden, dan wel deze informatie gemakkelijk kan verkrijgen.

Kostencentrum

Input

Wanneer het hoofdkantoor over goede informatie beschikt over kosten, marktvraag, productkwaliteit en investeringsmogelijkheden, dan wel deze informatie gemakkelijk kan verkrijgen.

Winstcentrum

Output minus input

Wanneer managers van bedrijfsonderdelen over deze informatie beschikken.

Investeringscentrum

Output minus input, gerelateerd aan het ge´nvesteerde vermogen

Wanneer managers van bedrijfsonderdelen over deze informatie beschikken en wanneer de activiteiten relatief kapitaalintensief zijn.


Om te bepalen wat de optimale mate van decentralisatie is, moet je dus een afweging maken tussen 'communicatiekosten' enerzijds en 'beheersingskosten' anderzijds. In de praktijk lijken er de volgende relaties te zijn:
1. Hoe groter de onderlinge afhankelijkheid ('interdependentie') van activiteiten in een onderneming, des te hoger de beheersingskosten.
2. Hoe groter het verschil in kennis ('informatieasymmetrie') tussen managers, des te hoger de beheersingskosten.
3. Hoe groter het verschil in kennis ('informatieasymmetrie') tussen managers, des te hoger de communicatiekosten.

De relatie tussen communicatiekosten, beheersingskosten en decentralisatie kan als volgt schematisch worden weergegeven.